يک شبکه کامپيوتری از اتصال دو و يا چندين کامپيوتر تشکيل می گردد . شبکه های کامپيوتری در ابعاد متفاوت و با اهداف گوناگون طراحی و پياده سازی می گردند . شبکه های Local-Area Networks) LAN ) و Wide-Area Networks) WAN ) دو نمونه متداول در اين زمينه می باشند. در شبکه های LAN ، کامپيوترهای موجود در يک ناحيه محدود جغرافيائی نظير منزل و يا محيط کار به يکديگر متصل می گردند . در شبکه های WAN ، با استفاده از خطوط تلفن و يا مخابراتی ، امواج راديوئی و ساير گزينه های موجود ، دستگاه های مورد نظر در يک شبکه به يکديگر متصل می گردند .
شبکه های کامپيوتری چگونه تقسيم بندی می گردند ؟
شبکه ها ی کامپيوتری را می توان بر اساس سه ويژگی متفاوت تقسيم نمود : توپولوژی ، پروتکل و معماری
توپولوژی ، نحوه استقرار( آرايش) هندسی يک شبکه را مشخص می نمايد . bus , ring و star ، سه نمونه متداول در اين زمينه می باشند .
پروتکل ، مجموعه قوانين لازم به منظور مبادله اطلاعات بين کامپيوترهای موجود در يک شبکه را مشخص می نمايد . اکثر شبکه ها از "اترنت" استفاده می نمايند. در برخی از شبکه ها ممکن است از پروتکل Token Ring شرکت IBM استفاده گردد . پروتکل ، در حقيت بمنزله يک اعلاميه رسمی است که در آن قوانين و رويه های مورد نياز به منظور ارسال و يا دريافت داده ، تعريف می گردد . در صورتی که دارای دو و يا چندين دستگاه ( نظير کامپيوتر ) باشيم و بخواهيم آنان را به يکديگر مرتبط نمائيم ، قطعا" به وجود يک پروتکل در شبکه نياز خواهد بود .تاکنون صدها پروتکل با اهداف متفاوت طراحی و پياده سازی شده است . TCP/IP يکی از متداولترين پروتکل ها در زمينه شبکه بوده که خود از مجموعه پروتکل هائی ديگر ، تشکيل شده است . جدول زير متداولترين پروتکل های TCP/IP را نشان می دهد . در کنار جدول فوق ، مدل مرجع OSI نيز ارائه شده است تا مشخص گردد که هر يک از پروتکل های فوق در چه لايه ای از مدل OSI کار می کنند . به موازات حرکت از پائين ترين لايه ( لايه فيزيکی ) به بالاترين لايه ( لايه Application ) ، هر يک از دستگاههای مرتبط با پروتکل های موجود در هر لايه به منظور انجام پردازش های مورد نياز ، زمانی را صرف خواهند کرد .
پروتکل های TCP/IP
مدل مرجع OSI
OSI از کلمات Open Systems Interconnect اقتباس و يک مدل مرجع در خصوص نحوه ارسال پيام بين دو نقطه در يک شبکه مخابراتی و ارتباطی است . هدف عمده مدل OSI ، ارائه راهنمائی های لازم به توليد کنندگان محصولات شبکه ای به منظور توليد محصولات سازگار با يکديگر است .
مدل OSI توسط کميته IEEE ايجاد تا محصولات توليد شده توسط توليد کنندگان متعدد قادر به کار و يا سازگاری با يکديگر باشند . مشکل عدم سازگاری بين محصولات توليدشده توسط شرکت های بزرگ تجهيزات سخت افزاری زمانی آغاز گرديد که شرکت HP تصميم به ايجاد محصولات شبکه ای نمود و محصولات توليد شده توسط HP با محصولات مشابه توليد شده توسط شرکت های ديگر نظير IBM ، سازگار نبود . مثلا" زمانی که شما چهل کارت شبکه را برای شرکت خود تهيه می نموديد ، می بايست ساير تجهيزات مورد نياز شبکه نيز از همان توليد کننده خريداری می گرديد( اطمينان از وجود سازگاری بين آنان ) . مشکل فوق پس از معرفی مدل مرجع OSI ، برطرف گرديد .
مدل OSI دارای هفت لايه متفاوت است که هر يک از آنان به منظور انجام عملياتی خاصی طراحی شده اند . بالاترين لايه ، لايه هفت ( Application ) و پائين ترين لايه ، لايه يک ( Physiacal ) می باشد . در صورتی که قصد ارسال داده برای يک کاربر ديگر را داشته باشيد ، داده ها حرکت خود را از لايه هفتم شروع نموده و پس از تبديل به سگمنت ، datagram ، بسته اطلاعاتی ( Packet ) و فريم، در نهايت در طول کابل ( عموما" کابل های twisted pair ) ارسال تا به کامپيوتر مقصد برسد .
معماری ، به دو گروه عمده معماری که عمدتا" در شبکه های کامپيوتری استفاده می گردد ، اشاره می نمايد : Peer-To -Peer و Client - Server . در شبکه های Peer-To-Peer سرويس دهنده اختصاصی وجود نداشته و کامپيوترها از طريق workgroup به منظور اشتراک فايل ها ، چاپگرها و دستيابی به اينترنت ، به يکديگر متصل می گردند . در شبکه های Client - Server ، سرويس دهنده و يا سرويس دهندگانی اختصاصی وجود داشته ( نظير يک کنترل کننده Domain در ويندوز ) که تمامی سرويس گيرندگان به منظور استفاده از سرويس ها و خدمات ارائه شده ، به آن log on می نمايند . در اکثر سازمان و موسسات از معماری Client - Server به منظور پيکربندی شبکه های کامپيوتری ، استفاده می گردد.
آشنائی با مدل مرجع OSI
OSI از کلمات Open Systems Interconnect اقتباس و يک مدل مرجع در رابطه با نحوه ارسال پيام بين دو نقطه در يک شبکه مخابراتی و يا کامپيوتری است . هدف عمده مدل فوق، ارائه توصيه ها و راهنمائی های لازم به توليد کنندگان محصولات شبکه ای به منظور توليد محصولاتی سازگار با ساير توليد کنندگان است .
مدل OSI توسط کميته IEEE ايجاد شده است . با استفاده از مدل فوق ، محصولات توليد شده توسط توليد کنندگان مختلف امکان کار با يکديگر را پيدا خواهند کرد ( سازگاری بين محصولات ) . مشکل عدم سازگاری بين محصولات توليدشده توسط شرکت های بزرگ توليد کننده تجهيزات سخت افزاری ، زمانی آغاز گرديد که شرکت HP تصميم به توليد يک محصول شبکه ای نمود و اين محصول با محصولات مشابه ساير شرکت ها ( مثلا" IBM ) سازگار نبود . با توجه به مشکل فوق ، در صورتی که قصد تهيه چهل کارت شبکه برای سازمان خود را داشته باشيد ، می بايست ساير تجهيزات مورد نياز شبکه را نيز از همان توليد کننده تهيه می نموديد ( اطمينان از سازگاری بين آنان ) . مشکل فوق تا زمان ايجاد مدل مرجع OSI همچنان وجود داشت و به عنوان يک معظل بزرگ در اين زمينه مطرح بود .
مدل OSI دارای هفت لايه متفاوت است که هر يک از آنان به منظور انجام عملياتی خاص ، طراحی شده اند . بالاترين لايه ، لايه هفت و پائين ترين لايه ، لايه يک است . در زمان ارسال داده از يک کامپيوتر به کامپيوتر ديگر ، داده ها حرکت خود را از لايه هفتم آغاز نموده و پس از تبديل به سگمنت ، ديتاگرام ، بسته اطلاعاتی ( Packet ) و فريم ، در نهايت از طريق محيط انتقال ( مثلا" کابل ) برای کامپيوتر مقصد ارسال می گردند .
عملکرد هر يک از لايه های مدل مرجع OSI :
لايه Application ( لايه هفتم )
□ ارائه سرويس های شبکه به برنامه ها ( نظير پست الکترونيکی ، ارسال فايل ها و ... )
□ تشخيص زمان لازم به منظور دستيابی به شبکه
لايه Presentation ( لايه ششم )
□ ايجاد اطمينان لازم در رابطه با قابل استفاده بودن داده برای سيستم دريافت کننده
□ فرمت داده
□ ساختمان های داده
□ توافق در رابطه با گرامر انتقال داده برای لايه Application
□ رمزنگاری داده
لايه Session ( لايه پنجم )
□ ا يجاد ، مديريت و خاتمه ارتباط برقرار شده بين برنامه ها
لايه Transport ( لايه چهارم )
□ در ارتباط با رويکردهای متفاوت حمل داده بين کامپيوترهای ميزبان
□ حمل مطمئن داده
□ ايجاد ، مديريت و خاتمه مدارات مجازی
□ تشخيص و برطرف نمودن خطاء
□ تقسيم داده به فريم و نسبت دهی يک دنباله عددی مناسب به هر يک از آنان
□ پروتکل های TCP، UDP و SPX در اين لايه قرار دارند .
لايه Network ( لايه سوم )
□ ارائه ارتباط و مسير انتخابی برای دو سيستم
□ حوزه روتينگ
□ پاسخ به سوالات متعددی نظير نحوه ارتباط سيستم های موجود در سگمنت های متفاوت شبکه
□ آدرس های مبداء ، مقصد ، Subnet و تشخيص مسير لازم
□ پروتکل های IP و IPX در اين لايه استفاده می گردند .
لايه Datalink ( لايه دوم )
□ انتقال مطمئن داده از طريق محيط انتقال
□ آدرس دهی فيزيکی و يا سخت افزاری ( MAC ) ، توپولوژی شبکه
□ فريم ها در اين لايه قرار دارند.
لايه Physical ( لايه اول )
□ کابل ها ، کانکتورها ، ولتاژها ، نرخ انتقال داده
□ ارسال اطلاعات به صورت مجموعه ای از بيت ها

articles.ir

خيلي مطلب مفيدي بود ، متشكرم .

عالی عالی

متن انگلسیی هم اگه باشه عالیه مرثی. چون استادای ما کچلمون کردن.

مطلب مفیدی بود

مطلب در مورد شبکه های فرام لایر ندارین واقعا لنگم

خيلي ممنئن و بسيار راحت و كامل توضيح داديد .

مطلب مفید بود اگر ممکن است کاملتر شود.

khoob bood aziz mer30 !

واقعا سایت عالی درست کردید و امیدوارم موفق باشید

لطفا مقاله های جدید را برای من send کنید .

.jamesh konid behtare aslan khob nabod

inha ro ke midoonim

خيلي خوب بود اگه ممكنه يه توضيح كامل درباره لايه پنجم هم ارايه بديد ممنون

khob bood vali kamel nist. inaro dg hame midoonan. kamel beshe aliiiiiiii mishe. mamnon.

من میخوام بدونم از زمانی که url رو توی آدرس وارد می کنیم و اینتر میزنیم تا زمانی که صفحه بار نشده چه اتفاقاتی بین لایه ها می افته

ممنون

دستتون درد نکنه عالیه برای پروژه مدرسه ازش استفاده میکنم

varede joziat nashodid nemishe be onvane poroje estefade kard

خیلی ساده و کاملا پر محتوا بود باتشکر

خیلی بدهاست

با اجازه من می خوام از مطالبتون تو پرژه ی کاردانیم استفاده کنم ممنون

مطالب خیلی خوب و واضح بود و از شما تشکر می کنم

خیلی عالی بودفقط من یه مشکلی دارم ممکنه کمکم کنید در مورد لایه سوم شبکه به مطالب کامل تری احتیاج دارم اگه مطلبی دارین که بتونه بهم کمک کنه ممنون میشم برام e-mail کنید