|
چرا خورشيد ميگيرد؟
وقتي كه ماه بين زمين و خورشيد قرار بگيرد، طوري كه سايه آن روي زمين بيافتد، از ديد ساكنان آن بخشي از زمين كه در سايه ماه قرار دارند خورشيد گرفتگي روي ميدهد.
 چگونه ميتوان خورشيد گرفتگي را ديد؟
به ياد داشته باشيد كه هرگز به صورت مستقيم به خورشيد نگاه نكنيد. البته نبايد به اين دليل ساده خود را از ديدن خورشيدگرفتگي محروم كنيد. سادهترين راه براي ديدن خورشيد گرفتگي اين است كه از اتاق تاريك استفاده كنيد. اتاق تاريك جعبهاي است كه نور خورشيد از يك روزنه كوچك وارد آن ميشود و تصوير خورشيد در سطح مقابل روزنه تشكيل ميگردد. همانطوري كه در شكل ميبينيد با وسايل خيلي ساده و ابتدايي هم ميتوان اتاق تاريك ساخت. اگر ميخواهيد متسقيما خورشيدگرفتگي را ببينيد بايد از فيلتر (صافي) يا عينكهاي مخصوص رصد خورشيد استفاده كنيد. اينها را ميتوانيد از فروشندههاي لوازم نجومي تهيه كنيد. صافي جوشكاري شماره 14 يا دو صافي جوشكاري شماره 7 (كه روي هم قرار بگيرند) هم مناسبند. بايد بدانيد كه حتي از پشت اين فيلترها و عينكها هم نبايد بيش از چند ثانيه خورشيد را نگاه كرد. همه انواع ديگر چيزهاي كه ممكن است بشنويد براي رصد خورشيد خطرناكند، مثل شيشههاي دودي، فيلمهاي سوخته عكاسي، فلاپي ديسك، و CD. اينها ممكن است از ديد شما نور خورشيد را بكاهند، اما طول موجهاي خطرناكي از آنها عبور ميكند كه به چشم صدمه ميزنند. با تمام اين احوال ساختن يك روزنه باريك براي تماشاي يك خورشيد گرفتگي نادر كار پردردسري نيست و ارزشش را دارد.
آيا ديدن خورشيد گرفتگي خطرناك است؟
ديدن خورشيد، گرفته يا نگرفته، به صورت مستقيم خطرناك است. اما راههايي وجود دارد كه با استفاده از آنها ميتوانيد خورشيدگرفتگي را با خيال راحت تماشا كنيد. جواب پرسش بالا را ببينيد.
چگونه ميتوان با دوربين يا تلسكوپ خورشيدگرفتگي را ديد؟
بازهم بهترين راه حل اين است كه مثل عكس تصوير خورشيد را روي كاغذ بياندازيد. اين روش براي همه ابزارها مناسب نيست. اگر در دوربين شما قطعات پلاستيكي وجود داشته باشد، همين كه آن را به سمت خورشيد بگيريد، آن قطعات آب ميشوند! بيشتر دوربينها و تلسكوپهاي مدرن اينگونه اند.
يك لحظه نگاه مستقيم از پشت دوربين يا تلسكوپ به خورشيد يا نزديكيهاي آن صدمات جبران ناپذيري به چشم وارد ميكند. اگر ميخواهيد از پشت چشمي كسوف را رصد كنيد، بايد فيلترهاي مناسب رصد خورشيد را از فروشگاههاي نجومي تهيه كنيد و مطمئن باشيد كه فيلتر را به درستي روي دهانه ابزارتان قرار داده ايد، طوري كه كوچكترين روزنهاي باقي نمانده باشد. از فيلترهايي كه روي چشمي تلسكوپ نصب ميشوند (گاهي تلسكوپهاي ارزان قيمت با چنين فيلترهايي عرضه ميشوند) استفاده نكنيد. آنها در اثر حرارت تابش خورشيد ميشكنند و بسيار خطرناكند.
 چهطور ميتوان از خورشيدگرفتگي عكس يا فيلم گرفت؟
راههاي مختلفي براي عكاسي از خورشيد گرفتگي وجود داريد. اگر به لنزهاي تله قوي 500 ، 1000 يا تلسكوپ دسترسي داريد، ميتوانيد تصاوير نماي بسته خوبي از خورشيد گرفته بگيريد. بايد روي لنز دوربين را هم با فيلتر مناسب بپوشانيد. اگر هوا نيمه ابري باشد شايد بتوانيد عكسهاي جالبي از كسوف در پس پرده ابر تهيه كنيد. براي اين كار به فيلتر احتياج نداريد ولي بايد ديافراگم دوربين را كاملا ببنديد و از سرعتهاي بالاي يك پانصدم ثانيه براي عكسبرداري استفاده كنيد. يادتان باشد كه تماشاي خورشيد از پشت ويزور دوربين بدون فيلتر خطرناك است. دوربينهاي ديجيتال را هم هرگز نبايد مستقيم به خورشيد نشانه رفت. اين كار به تراشههاي آنها صدمه ميزند.
اگر دوربين ديجيتال داريد بهترين كار اين است كه دوربين را پشت تلسكوپي با فيلتر مناسب بگيريد و آن قدر از خورشيد عكس بگيريد تا بعدا بين آنها عكسهاي خوبي پيدا كنيد. در اين روش عكاسي فكوس نبودن تصوير و لرزش دست اثر نامطلوبي بر تصوير به دست آمده ميگذارد.
اگر از لنزهاي نرمال يا وايد استفاده ميكنيد ميتوانيد تمام مراحل خورشيدگرفتگي را روي يك فريم ثبت كنيد. به اين ترتيب كه دوربين را روي سهپايه به سمت نقطهاي ثابت در آسمان نشانه رويد و روي لنز را با فيلتر بپوشانيد و مثلا هر 10 دقيقه يكبار از كسوف عكس بگيريد.
هر روش عكاسي اي را كه انتخاب ميكنيد بايد پيش از كسوف چندين بار آن را تمرين كنيد تا نتايج مناسبي به دست آوريد.
فيلمبرداري هم كار سختي نيست. باز يادتان باشد كه لنز دوربين را با فيلتر مناسب بپوشانيد و گرنه به آن صدمه ميزنيد. از زوم (بزرگنمايي)هاي ديجيتال استفاده كنيد. ميتوانيد هر 2-3 دقيقه چند ثانيه از خورشيد فيلم بگيريد، حاصل كار فيلمي از تمام كسوف ميشود. مسئله مهم اين است كه براي اين كه فيلم خوبي تهيه كنيد مي بايست خورشيد را در تمام مدت كسوف دقيقا در مركز ميدان ديد قرار دهيد. اين كار ممكن نيست مگر اينكه دوربين را بر تلسكوپي موتور دارد سوار كنيد تا خورشيد را در آسمان دنبال كند. |
